Sanskrit Stories -Store Of Wisdom

कथा - ईश्वरे विश्वासः भवेत् l

एकः राजा आसीत् l सः अत्यन्तं दयालुः आसीत् l

एकदा राजा पूजार्थं भगवतः शिवस्य मन्दिरं गतवान् l

मन्दिरे तेन द्वौ भिक्षुकौ दृष्टौ l तौ भिक्षुकौ प्रतिदिनं मन्दिरे एव तिष्ठतः स्म l

एकः भिक्षुकः मन्दिरस्य दक्षिणतः उपविशति अपरश्च मन्दिरस्य वामतः उपविशति स्म l

यदा राजा भगवतः शिवस्य पूजां आरब्धवान् तदा तौ भिक्षुकौ अपि भगवतः प्रार्थनां आरब्धवन्तौ l

एकः वदति हे भगवन्! भवान् राज्ञे बहूनि दत्तवान् मह्यम् अपि ददातु इति l

अपरः राजानं वदति हे राजन्! भगवान् भवते बहूनि दत्तवान् अतः किञ्चित् मह्यमपि ददातु इति l

भिक्षुकयोः एकः भगवतः याचते अपरः च राज्ञः याचते स्म l  राजा किमपि अनुक्त्वा गृहं गतवान् l

गृहं गत्वा राजा एकस्मिन् घटे क्षीरं पूरयित्वा तस्मिन् स्वर्णमुद्रां स्थापितवान् l

तदनन्तरं मन्त्रिणम् आहूय मन्त्रिणे क्षीरेण पूर्णं घटं दत्त्वा उक्तवान् हे मन्त्रिन्! भवान् एतं घटं नीत्वा मन्दिरं गच्छतु , तत्र यः भिक्षुकः मन्दिरस्य वामतः उपविशति तस्मै दत्त्वा आगच्छतु इति l

मन्त्री तदा मन्दिरं गत्वा दृष्टवान् तत्र भिक्षुकद्वयम् अस्ति l यः मन्दिरस्य वामतः आसीत् तस्मै क्षीरेण पूर्णं घटं दत्तवान् l

सः भिक्षुकः राज्ञः क्षीरं प्राप्य आनन्देन पातुम् आरब्धवान् l यदा तस्य उदरं पूर्णम् अभवत् तदा अपराय भिक्षुकाय दत्तवान् उक्तवान् च- भगवान् न ददाति राजा एव ददाति l

अहं राज्ञः याचितवान् आसम् अतः मह्यं दत्तवान्,

नयतु किञ्चित् क्षीरम् अस्ति तत् पिबतु इति l

सः अपि भिक्षुकः घटं स्वीकृत्य अवशिष्टं यत् क्षीरम् आसीत् तत् सर्वं पीतवान् l घटस्य अधः स्वर्णमुद्राम् आसीत् तदपि सः दृष्टवान् मौनेन च उत्थाय स्वगृहं गतवान् l

अनन्तरे दिने पुनः राजा मन्दिरं गत्वा दृष्टवान् तत्र एकः एव भिक्षुकः उपविशन् आसीत् l राजा तं पृष्टवान्- अपरः भिक्षुकः कुत्र इदानीम् ?

भिक्षुकः उक्तवान् राजन्! सः अद्य न आगतवान् l सः तु मूर्खः एव यत् सः भगवतः किमपि याचते स्म यतोहि भगवान् कथं दास्यति इति l अहं क्षीरं पीत्वा अवशिष्टं क्षीरं यद् आसीत् तत् तस्मै दत्तवान् आसम् इति l

तस्य वचनं श्रुत्वा राजा मृदुः हसित्वा उक्तवान्- आम् सत्यम्, तस्मै भिक्षुकाय तु भगवान् एव दत्तवान् इति !!

*****

धन्यवादाः 🙏

नमो नमः 🙏

21.06.2023.

बुधवासरः 

कथा --

यथा भावः तथा फलम्

कस्मिंश्चित् परिवारे द्वौ भ्रातरौ आस्ताम् l तयोः गृहे प्रतिदिनम् उच्चैः कलहः भवति स्म l तयोः पिता प्रतिदिनं मद्यपानं कृत्वा गृहम् आगत्य सर्वान् ताडयति स्म l

कालः गतः, द्वौ अपि ज्येष्ठौ जातौ l तयोः अन्यतमः सम्यक् अध्ययनं कृत्वा उच्चां पदवीं प्राप्तवान् l

अपरस्तु अध्ययने अनासक्तः सन् अनुचितानि कार्याणि कुर्वन् चौरकार्यम् आरब्धवान् l

कदाचित् सः चौरसमये बद्धः सन् कारागारं प्रविष्टवान् l कुटुम्बपरिसरः व्यक्तिजीवने कथं प्रभावं जनयति इति एकः पत्रकारः अधीते स्म l सः पत्रकारः एतयोः भ्रात्रोः विषये वार्तां श्रुतवान् आसीत् l

प्रथमं सः पत्रकारः कारागारं गतवान् तं पृष्टवान् च भोः! भवान् किमर्थं न अधीतवान् l

किमर्थं भवान् चौरकार्यम् आरब्धवान् इति l तदा सः तरूणः उक्तवान् l अस्माकं परिवारे सर्वदा कलहः आसीत् अशान्तिः च आसीत् l एतेन कारणेन अहम् अध्ययनं न कृतवान् l अध्ययने मम आसक्तिः न आसीत् l अतः अहम् अनुचितानि कार्याणि कुर्वन् चौरसमये बद्धः अस्मि इति l

एतच्छ्रुत्वा पत्रकारः तस्य भ्रातुः समीपं गतवान् l तमपि पृष्टवान् भोः! भवतः सफलतायाः रहस्यं किम् इति l

सः उक्तवान्- मम सफलतायाः रहस्यं तु मम पिता एव l सर्वदा मम गृहे उच्चैः कलहः भवति स्म l

मम पिता प्रतिदिनं मद्यपानं कृत्वा गृहम् आगत्य मम मातरं च सर्वान् ताडयति स्मl

अतः अहं चिन्तितवान् यत् मया स्वीये जीवने एवं न भवितव्यम् l अतः अहं सर्वाः बाधाः अविगणय्य अध्ययने निरतः आसम् l

अतः अहम् इदानीम् उच्चां पदवीं प्राप्तवान् अस्मि इति l

तयोः वचनं श्रुत्वा पत्रकारः अचिन्तयत् यत् यथा भावः तथा फलम् इति l

( लेखकः - प्रदीपकुमारनाथः)

*****

धन्यवादाः 🙏

नमः सर्वेभ्यः 🙏

19.06.2023.

सोमवासरः

सुभाषितम् --

यथा यथा हि पुरुषः

कल्याणे कुरुते मनः l

तथा तथाऽस्य सर्वार्थाः

सिध्यन्ते नात्र संशयः ll

(विदुरनीतिः )

पदविभागः --

यथा, यथा, हि, पुरुषः, कल्याणे, कुरुते , मनः , 

तथा,तथा,अस्य , सर्वार्थाः, सिध्यन्ते ,न,अत्र, संशयः l

अन्वयः --

यथा यथा पुरुषः कल्याणे मनः कुरुते तथा तथा अस्य सर्वार्थाः सिध्यन्ते हि l अत्र न संशयः (अस्ति ) l

अर्थात् --

यथा एकः मनुष्यः जीवने स्वस्य श्रद्धां कल्याणविषयेषु ददाति ,यथा सः धर्माचरणविषयेषु

संलग्नः भवति , तथा तस्य मनुष्यस्य सर्वाः इच्छाः निःसंशयेन सफलीभवन्ति l

The more a person engages in positive thoughts/actions, the more certain he is to succeed in all his endeavours, with out any doubt.

धन्यवादाः 🙏